طبق اعلام اداره کل محیط زیست کرمان با سرشماری انجام گرفته در دی ماه 91جمعیت چارپایان پارک ملی خَبر 4104 سر اعلام شده که شاهد نزول 100 راسی نسبت به سال 1390 هستیم. البته بماند که روش شمارش مشاهده مستقیم درصد خطای بالایی دارد و ممکن است یک گله را چند بار بشمارند! و این عدد اعلام شده بیش از آن چیزی باشد که در واقعیت وجود دارد، اما نکته ای که وجود دارد این است که جمعیت حیات وحش خَبر با سرعت هرچه تمام به سمت صفر پیش می رود . در سال 1378 که این منطقه بعنوان پارک ملی(بالاترین درجه حفاظتی!) اعلام شد، جمعیت کل و بز و جبیر را جمعا 8000 سر اعلام کردند و پس از گذشت بیش از یک دهه نه تنها شاهد بهبود شرایط نبودیم که شاهد نصف شدن جمعیت و شاید یک سوم شدن جمعیت حیات وحش منطقه بودیم! و می ماند یک افسوس که باید به حال خودمان بخوریم که روزی این زیبایی ها را باید در داستانها بشنویم و همانطور که خرس های کوه خَبر و گورخرهای آن منقرض شدند دیگر گونه های جانوری هم در حال نابودی هستند! و همچنان مدیران مسئول ما خشکسالی را عامل کاهش جمعیت می دانند! و نمی خواهند قبول کنند که خشکسالی مدیریتی و خشکسالی فرهنگی عواقبش به مراتب بیش از خشکسالی طبیعی است! نگذاریم نسل های آینده ما را بخاطر این کوتاهی شماتت کنند.
لینک خبر سرشماری در سال ۹۱

http://doe.kr.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=86%3A1391-10-11-09-08-16&catid=18%3A1389-01-08-03-47-10

لینک خبر سرشماری در سال ۹۰

http://doe.kr.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=24%3A1390-04-22-04-57-19&catid=18%3A1389-01-08-03-47-10

برچسب‌ها: محیط زیست, حیات وحش خَبر, کاهش جمعیت

نوروز، جشن آغاز بهار است و «سیزده به در» روز بزرگداشت طبیعت. ایرانیان در آخرین روز از روزهای نوروزی به دامن طبیعت می روند و این روز را در کنار خانواده و دوستان به شادی می گذرانند. سیزده به در علاوه بر آنکه بهانه ای برای شادمانی و لذت بردن از طبیعت است به عنوان یک جشن و آئین باستانی نیز مورد توجه است، چنانکه بنیاد جهانی میراث پاسارگاد در سال 2010 با ارسال نامه ای به یونسکو خواهان ثبت این روز به عنوان «کهن ترین روز گرامی داشت طبیعت در جهان» شده است. با همه این شرایط، شوربختانه در سالهای گذشته شاهد هستیم که سیزده به در به روز آزار طبیعت تبدیل شده است و زباله های برجا مانده در طبیعت و یا آتش سوزی هایی که در اثر سهل انگاری هموطنانمان بوجود می آید ضررهای جبران ناپذیری را به طبیعت رنج دیده کشور وارد می کند. در ادامه این نوشتار، توصیه هایی ساده ولی اثرگذار برای پاسداری از طبیعت و حیات وحش در روزی که مشهور به «روز طبیعت» نیز هست آمده که میتواند در هر زمانی که ما در طبیعت به سر میبریم برای ما مفید باشد:

1-در صورت نیاز به آتش حتی الامکان منقل همراه خود ببرید و در غیر اینصورت حتماً خاکستر آتش را با آب و خاک خاموش کنید. همچنین از روشن کردن آتش در کنار درختان خودداری کنید. و شاخه های خیس درختان را برای آتش نشکنید. بهترین کار آنست که گاز پیک نیکی همراه خود ببرید.

2-از آلوده کردن آب، خاک و هوا پرهیز کنید. زباله های خود را جمع کرده و همراه خود ببرید.

3- از ظروف یک بار مصرف حتی الامکان استفاده نکنیم زیرا  این ظروف در چرخه طبیعت  تجزیه ناپذیر هستند .

4- در جاهایی بنشینیم که کمترین آسیب به پوشش گیاهی وارد شود.

5- از دفع ادرار و مدفوع در نقاط پر تردد و بویژه در نزدیکی منابع آبی و چشمه ها خودداری کنیم.

6- از نزدیک شدن به آشیانه جانوران و آسیب زدن به آنها خودداری کنیم.

7- از شستن ظروف در رودخانه و چشمه ها جداً بپرهیزیم زیرا ورود مواد شوینده و زاید در آب منابع آبی را بشدت آلوده کرده و اثرات زیانباری را برجای میگذارد.

8- از ریختن زباله ها در رودخانه و و حاشیه جاده ها بپرهیزیم . زباله ها را در مکان های تعیین شده قرار دهیم.

9-  به جای شکار حیوانات، به جای چیدن گلها و گیاهان از آنها عکس بگیرید و سالها از دیدن آن عکس لذت ببرید.

10- از ایجاد سر و صدا در محیط های طبیعی که محل زندگی جانوران دیگر است بپرهیزیم.

11- ماهی قرمز خود را در رودخانه ها و یا آبگیرهای طبیعی رها نکنید. رها کردن آنها در محیط طبیعی می تواند باعث مرگشان شود و اگر زنده بمانند هم برای گونه های بومی مضر خواهند بود. اگر نمی خواهید از آنها نگهداری کنید آنها را در دریاچه های مصنوعی و یا حوض های بزرگ محل زندگی خود رها کنید.

12- دیده بان طبیعت سرزمین خود باشیم. اگر جایی مشکل و ایرادی دیدیم عکس بگیریم و به شکلی آنرا در اختیار رسانه ها و خبرگزاریهای کشورمان قرار دهیم و یا در وبلاگ و شبکه های اجتماعی منعکس کنیم. برای حفظ محیط زیست سرزمین پهناور ایران همه باید احساس مسئولیت کنیم همچنین با رعایت شرایط لازم به متخلفان تذکر دهیم.

13- در صورت مشاهده شکارچی و یا افرادی که قصد صدمه زدن به محیط زیست را دارند، مراتب را به اداره محیط زیست منطقه اطلاع دهید.

منبع:وبلاگ دوستداران حیوانات و محیط زیست

اصولا هدف از ایجاد مکان های هدف گردشگری یا همان توسعه اکوتوریسم در مناطق مختلف به منظور افزایش سطح رفاه و امنیت اجتماعی و اقتصادی مردم آن محل می باشد که روستایی با نام خَبر در ۶۰ کیلومتری شهرستان بافت در استات کرمان(که معرف حضور دوستان هم هست!!) از این امر مستثنی نبوده و بنده بنا به کنجکاوی خاص خود ( که دوستانی اونو فضولی هم میدونن!!) دوربین بدست گرفتم تا از این تغییرات ایجاد شده در این روستای هدف گردشگری سه ساله تصاویری تهیه کنم که بقیه دوستان هم استفاده کنند!

اولین موضوعی که در ایجاد اینچنین مکان هایی مورد توجه قرار میگیرد، بحث امکانات اولیه رفاهیست که موارد زیر در این منطقه خود نمایی میکرد:

۱- محل دپو زباله در ورودی این روستا که بواسطه باد طرحی نو در انداخته در تپه های اطراف

۲- راه ارتباطی از جاده بافت- خبر تا تفرجگاه شاه ولایت که به منظور تنوع؛آسفالت اونو کندن و جاش چاله چوله خاکی درست کردن تا با تکان های اتومبیل خستگی از جان مسافران همچین بذاره فرار کنه!!

۳- تفرجگاه شاه ولایت یا ولایت که سر اسمش بحثایی در گرفته در حد نظریه کوانتومی انشتین که کدومو انتخاب کنن( نه که همه مشکلات به برکت حضور گردشگری حل شده به همین خاطر بحثه اینه!) که شامل امکانات زیر است:

الف: چند عدد بشکه قیر بجای سطل زباله

ب: درختان چناری که تا گلوی آنها پر از سنگ و سیمان شده تا زیر پای گردشگران صاف بمونه

پ:چشمه آب به منظور شسشوی ظروف و شنا و خلاصه هر کاری که گردشگر زورش برسه! البته این آب بعدا در روستای خبر مورد مصرف ساکان اون قرار میگیره که خیلی هم باید پر انرژی باشه مثه آب معدنی دماوند!

ج: سرویس بهداشتی که سرویس کرده هرچی بهداشته!!

د: مقدار زیادی موجودات شبیه به انسان به نام گردشگر که اولین ابزاری که تو دستشون میبینی تفنگ بادیه با میزان زیادی ساچمه!!

ه: و مهمتر از همه انباری از زباله های رنگارنگ در رودخانه و در و دشت که اصلا یه نمای باحالی داده بیا و ببین!

ی: تعدادی افراد بومی که از فرط بدبختی بساط پهن کردن و پر آلو و هسته زرد آلو و آویشن و آبرو و غرور و خلاصه هرچی که بتونن!! میفروشن برای لقمه نانی که تا نخوری ندانی!!

.. و اما مهمترین وسیله رفاه و آسایش در این روستا حضور تابلوییست که مقدم گرامی میدارد در حد بین المللی!!( البته نفهمیدیم منظور از روستای هدف گردشگری بین المللی یعنی چی!! شایدم قراره هرمزگان بشه کشور و دوستان پیش دستی کردن که دیگه لازمنباشه یه تابلو جداگونه بزنن!!

بگذریم از مزاح!!

شوخی باشه یا جدی مهم اینه که با این طرحی نو که در افتاده در این منطقه روز به روز شاهد از دست رفتن طبیعت نابی هستیم  که بخشی از این داستان تقصیر ماست که بر ماست! اگر کمی درایت به خرج دهیم و آخر داستان رو ببینیم به این نتیجه می رسیم که دود این بیخیالی به چشم من و تویی خواهد رفت که محل زندگیمون اونجاست. خیلی دوست داشتم ۴ تا تصویر از طبیعت بکر رودخونه خبر بگیرم اما باور کنید وجب به وجبش پر بود از بطری و پلاستیک و ظروف یکبار مصرف و پوشک بچه و ... .

یادمون باشه وقتی که من و تویی که این طبیعت مال ماست در برابر تخریبش سکوت کردیم و چیزی نمیگیم پس نباید از فرماندار و بخشدار و غیر و ذالک توقع دلسوزی داشته باشیم.

مقص خود ماییم که همیشه تقصیر رو به گردن دیگری میاندازیم!!!!

نازک آرای تن ساقه گلی که بجان کشتم و بجان دادمش آب

ای دریغا که به برم می شکند!!!

 

 

مدتی قبل مطلبی را به پایگاه خبری سبز پرس ارسال نمودم تحت عنوان جوجه گیری پرندگان شکاری توسط عده ای سود جو که بازتاب اون رو میتوانید اینجا  ببینید.

هرچند که این مطلب بصورت کلی در این پایگاه خبری منتشر شد اما امیدواریم و امیدواریم که مسئولان محترم سازمان محیط زیست چاره ای اساسی برای این مشکل که حیات وحش پارک ملی خبر را تهدید میکند، بیاندیشند.

 به گزارش پایگاه خبری محیز طیست ایران - سبز پرس و به نقل از مدیر کل حفاطت محیط زیست استان کرمان - مهندس دامنگیر؛ کارکنان این سازمان از ۱۱۴ نفر به به ۳۴۰ نفر خواهد رسید. امیدواریم این افزایش نیرو گامی باشد در جهت حفظ محیط زیست استان کرمان و باز هم امید واریم که این افراد از بین متخصصان و دلسوزان محیط زیست انتخاب شده باشند تا بتوانند گامی مهم را در راه محیط زیست استان بر دارند. و همچنان امید داریم که قسمتی از این کارکنان هم به پارک ملی خبر اعزام شوند و با افزایش نیروهای محیط بان اندوخته های ارزشمند این دیار نیز با جدیت و بیش از پیش حفظ شود. اما یک نکته بادمان باشد که موفقیت اینگونه سازمانها ؛که مستقیما با زندگی و معیشت مردم سر و کار دارند؛ در گرو آموزش و همراه کردن مردم در جهت حفط محیط زیست ان منطقه است که امیدواریم جناب مهندس دامنگیر این فاکتور مهم را هم فراموش نکند و در امر آموزش و فرهنگ سازی مردم و حاشیه نشینان مناطق حفاظت شده هم گامهای موثری بردارد. 

یادمان باشد که آگاهی و مشارکت مردم مهم ترین فاکتور در امر حفظ محیط زیست می باشد.

برچسب‌ها: محیط زیست, کرمان, پارک ملی خبر

بی شک  دردناک ترین اتفاق زیست محیطی  در سال گذشته در روستای هدف گردشگری خَبر؛ جایگزینی دیواره های بتنی به جای پوشش گیاهی در رودخانه این دهستان به منظور مهار سیلاب بود که صدمات سنگینی را بر زیست بوم این منطقه وارد آورد. اما دردناک تر از ان ، این است که این دیوارهای بتنی بدون حتی تجربه یک بار مهار سیل روبه نابودی می باشند!! جالب آنکه فقط یک سال از عمر ساخت آن می گذرد و هنوز این پروژه غرور آفرین آلخیزداری به پایان نرسیده است! اما مشکل از کجاست و چرا عمر مفید این سازه ها که حداقل آنرا ۵۰ سال در نظر می گیرند به یک سال نرسیده رو به پایان است؟ سوالیست که حتما مهندس ناظر این پروژه جواب آنرا بی شک می داند! اما با نگاهی سطحی به تصاویر زیر می توان به یک نتیجه رسید و آنهم استفاده از مصالح غیر استانداردیست که در این به اصلاح پروژه ملی استفاده شده است! ماسه ای که بخش اعظم آنرا خاک تشکیل می دهد بی شک بیش از یک سال هم دوام نخواهد اورد! نکته جالب تر آنکه این پوسیدگی در نقطه ای آغاز شده که محل تلاقی دو آبراهه اصلی حوزه آبریز دهستان خبر است( دره معدن و شاه ولایت) یعنی خسارت بار ترین نقطه!. حال باید پرسید که دیواری که حتی تحمل گرما و سرما را ندارد آیا می تواند حفاظی در برابر سیل های این منطقه باشد؟  اکوسیستم حاشیه رودخانه خبر با این دیوار بتنی کاملا از بین رفت و حق حیات از خیلی از موجودات و پرندگانی که در حاشیه این رودخانه زندگی می کردند از انها سلب شد برای حفاظت از باغات  حاشیه این رودخانه و از همه مهمتر سرمایه اصلی این دهستان که روستایست با نام هدف گردشگری! با این دیوار مریض! از بین رفت تا مردم این ناحیه آسوده بخوابند که بلایای طبیعی را یارای مبارزه با تکنولوژی نیست! اما تکنولوژی که در آن استاندارد ها رعایت نشود در مقابل  خشم طبیعت هرگز یارای مقابله نخواهد داشت! راستی با این چند صد میلیون بوجه ای که صرف ساخت این دیوار ۱۰۰۰ متری شد میشد چه طرح های پایدار و هم گام با محیط زیست را در این منطقه اجرا کرد؟ چند هکتار از جنگلهای بیمار این منطقه را که آلوده به آفت لورانتوس است را پاکسازی کرد یا طرح های آبخیزداریی را اجرا کرد که از حرکت رواناب جلو گیری کند؟ و چرا همیشه ما باید بین بد و بدتر همیشه بد تر را انتخاب کنیم؟

 

 

اگر بنویسی که می گویند  همیشه به دنبال جلوگیری  پیشرفت این منطقه هستی و اگر هم ننویسی خودت آرام نمی گیری در برابر این همه نامرادی که در این چند ساله بر احوال دهستان ( همان روستایی که در تیر رس گردشگریست!) خبر  می رود و با خود می گویی پس تکلیف این طبیعت که زبان ندارد چه می شود و چه کسی باید از آ دفاع کند؟!! سال های گذشته پروژه توسعه تفرجگاه شاه و لایت خبر بدست پیمانکاران سپاه پاسداران شهرستان بافت بود که چند آلاچیق بر روی این تفریگاه یادگار گذاشتند و امسال هم پیمانکاری دیگر از ریشه همه آنها را با خاک یکسان کرد و طرحی نو در انداخت در راستای همان هدف متعالی گردشگری در این دهستان! بارها گفتیم و نوشتیم جنابان تصمیم گیرنده والا به پیر و پیغمبر هیچ کجای دنیا بر روی سرچشمه آب شرب یک روستا بساط برای هدف گردش پهن نمی کنند!!  آنهم با این وضعیت اسفناک فرهنگ گردشگری ما! اما کدام گوش شنوا می بیند!! و امسال با استناد به این تصویری که علی کرمانی ارسال کرده؛ شاهد معماری جدید دیگری هستیم در این چند وجب جا و انگار در این منطقه جای دیگری وجود ندارد برای مغول باطنان گردشگر!! مگر شما هدفتان از این پروژه های طبیعت بر انداز را ایجاد اشتغال نمی نامید؟ پس چرا از همان افرادی که اقدام به احداث تفریگاه و مجتمع اقامتی کرده اند حمایت نمی کنید، از عقل بدور است که دست فروشی مردم بومی این منطقه در لب خیابان را اشتغالزایی بنامیم و همه خوب می دانیم که این یک ناهنجاریست و نه شغل!و نتیجه این پروژه تفریحگاه شاه ولایت بر مردم این منطقه چیزی نخواهد بود جز هزاران نوع بیماری عفونی و  کوله باری از ظروف یکبار مصرف که سلامتی ساکنان  این روستای هدف  گردشگری را هدف گرفته  اند! اگر این چنارهای چند صد ساله شاه ولایت زبان داشتند به شما چه می گفتند که حتی حق نفس کشیدن را با انباشت بتن و سنگ در پای ریشه آنها ؛از آنها دریغ می دارید؟ هیچ از خود پرسیدید که سال گذشته دلیل زانو زدن یکی از همین چنارها برای همیشه، چه بود؟ اگر نگاهی به ریشه خشکیده ان می انداختید متوجه حرف من می شدید. ریشه درخت نیاز به اکسیژن و هوا دهی دارد و در صورت نبود اکسیژن دچار خفگی می شود! در نظر نگرفتن همین مسایل ریز ضربات جبران ناپذیری را بر طبیعت وارد می کند. اصلا درختان هم به کنار! به طبیعت رحم ندارید لا اقل رحمی به مردم ( همان افرادی که اسم گردشگر را یدک می کشند اما از ابتدایی ترین اصول رفتار با طبیعت بی اطلاع اند!)  بکنید که می خواهند در زیر سایه این درختان که دیگر نای ایستادن ندارند، بساط گردششان را پهن کنند! با این پروژه های شما دیگر رمقی برای این درختان نمانده و می روند به سرنوشت همان چنارهایی دچار شوند که برای مهار سیل در همین منطقه از ریشه در آمدند!! 

عکس از علی کرمانی

وبسایت اداره کل محیط زیست استان کرمان آماری جالب از جمعیت حیات وحش پارک ملی خبر نوشته که کمی جالب بنطر می رسید. برای مشاهده اآن  می توانید به این آدرس بروید.(البته خبر مربوط به تیرماه ۱۳۹۰ میشود)

بنده  کاری به درست بودن این عدد ۴۲۰۴ ندارم. بهر حال هر فردی که در این منطقه زندگی کرده باشد به راحتی می تواند  تشخیص دهد که این عدد بقول عامیانه فقط یه آماره!! اولین کلمه جالبی که تو این خبر به چشمم خورد؛ واژه حلال گوشت بود، که چرا از این واژه استفاده شده حتما مدیر کل محترم دلیل قانع کننده ای دارند. و چرا  آماری از باقی حیوانات که حتما از دید ایشان حرام گوشت!! خواهند بود، ندارند.  نکته جالب دومی که در این گزارش وجود دارد عامل اصلی این معضلات و مشکلات بوجود آمده در این پارک مثلا ملی هست که باز جلاد نابکار، خشکسالی چوب در چرخ طبیعت بی نوای خَبر می کند و نمی گذارد این منطقه آرام و قرار داشته باشد. جناب آقای مهندس دامنگیر ، مدیر کل محترم !  بیشک شما بهتر از هر کسی میدانید که حضور شکار چیان در این پارک ملی به طرز فاجعه باری بیداد می کند (نمونه آن را در همان 11 راس حلال گوشتی بجویید که چند روز قبل قربانی شدند) چرا ما همیشه دوست داریم که  از بحث اصلی به حاشیه برویم. گیرم که با این آمار و ارقام نشان افتخار هم به کرمان تقدیم کردند( که البته در حیطه محیط زیست تعریف نشده است!) آیا چیزی را از مشکلات کم می کند؟ زمانی که این منطقه تبدیل به پارک ملی ( بالاترین درجه حفاظتی) شد جمعیت همین به قول شما حلال گوشت ها ۸۰۰۰ راس بود که پس از ۱۲ سال به جای دوبرابر شدن به نصف کاهش یافته!! آیا دلیل این کاهش فقط خشکسالی می تواند باشد؟( که البته بر طبق همین خبر اقداماتی از قبیل ساخت آبشخور و توزیع علوفه را انجام داده اید) گونه های جانوری متعددی قبلا در این منطقه زندگی می کردند که الان از آنها فقط داستان هایش مانده (مانند گور ایرانی و کرکس و خرس سیاه) همه این عقب گرد ها را نمی توان به گردن خشکسالی انداخت زیرا بی شک حیوانی که در طبیعت زندگی می کند آنقدر توانایی دارد که خود را با شرایط سخت تطبیق دهدالبته اگر در این چرخه طبیعی موجودی بنام انسان دخالت نکند!! من منکر زحمات محیط بانان نیستم اما برای اجرای یک برنامه موفق در عرصه های زیست محیطی باید مردم را در آن برنامه ها دخالت داد. تا زمانی که نتوانید فکر مردم را نسبت به محیط زیست عوض کنید و آگاهی آنها را بالا ببرید، مطمئنا این آمار شما به یک دهم کنونی ( که درست بودن این آمار هم جای سوال دارد!!) کاهش خواهد یافت. امیدوارم روزی برسد که میان حلال گوشت و حرام گوشت تفاوتی قایل نشویم و آگاهی آنقدر بالا برود که مردم هم به این حلال گوشتان به چشم همان حرام گوشت بنگرند!

باز هم اخبار ناخوشایند! باز هم قتل و عام و جنایت مشتی انسان نما که چون قوم مغول به جان طبیعت بی گناه افتاده اند و جلاد مآبانه می درند و می برند!! شنیده ها حاکی از آن است که چند روز پیش در پارک ملی خبر  دو شکارچی که هنوز بقول معروف پشت لبشان هم سبز نشده با تیر اندازی بسوی گله ی کل و بز در این پارک 11 راًس کل و بز بی نوا را از پا در آورده اند . البته گویا محیط بانی این دو نوجوان را شناسایی کرده و در تعقیبشان است. اما نوش داروی پس از مرگ سهراب چه سود!! گیرم که دستگیر هم شدند اما آیا این جریمه ها دردی را از حیات وحش وطن دوا می کند؟ آیا این 11 راًس حیوان بیچاره که معلوم نیست با چه زجری کشته شده اند دوباره به این طبیعت باز می گردند؟ کجای کار می لنگد که هنوز باید شاهد یک چنین حوادث وحشیانه ی باشیم. وقتی این دو نوجوان که سنشان گویا به بیست سال هم نمی رسد ، دست به چنین جنایت هولناکی می زنند، در سن های بالاتر چه شخصیتی در آنها رشد خواهد کرد!!؟  آخر داستان این است که هر کدام از آنها نهایتا یک میلیون تومان ؛ آنهم بصورت اقساطی !!! جریمه میشوند و با سرعت تمام به خانه بر می گردند چونکه باید کوله بار را ببندند برای شکار!!!

آری اینگونه است که تمام زحماتی که بهرام سلطانی ها و انصاری ها در راه حفظ زادبوم وطن می کشند به همین راحتی بر باد می رود و هنوز که هنوز است باید جای خالی قانون را در عرصه محیط زیست احساس کرد.

به علت عدم حضورم در ایران موفق به ارایه عکس نشدم اما در تلاشم که از دوستان تصویری از این جنایت هولنک بدست بیاورم و در صورت موفقیت آنرا منتشر خواهم نمود.

 نخستین جشنواره کشوری گردو در اواخر شهریورماه در شهرستان بافت  برگزار می شود برای دریافت جزئیات بیشتر به این نشانی مراجعه فرمایید.

البته خیلی پیش تر باید این برنامه اجرا می شد و مشکلات باغداران بررسی میشد

امیدواریم که این جشنواره با خود دستاوردی را برای باغداران گردو داشته باشد و برنامه ریزی کارشناسانه ای در جهت افزایش تولید و استفاده از تکنیک های روز کشاورزی را در بر داشته باشد، منتطر می مانیم تا خروجی این برنامه ببینیم. کاش بجای اصرار بر ایجاد اشتغالهایی که متناسب با استعداد بوم شناختی این مناطق نیست بر همین داشته ها تکیه می کردیم و با مدیریت درست داشته های بومی در جهت آبادانی این منطقه گام بر میداشتیم.